Piotr Goc: sukces to wypadkowa dwóch zmiennych: dobrze podjętej decyzji i …

przez  |  Brak komentarzy

Co jakiś czas zatrzymajmy się i zadajmy sobie pytanie: czy to jest właśnie to, czym chcę się w życiu zajmować? Czy to jest praca, którą chcę wykonywać? Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, być może warto zdobyć się na odwagę, by poszukać alternatywy? – mówi Piotr Goc, psycholog, psychoterapeuta oraz założyciel Poradni Psychologicznej Strefa Myśli.

W naszej rozmowie opowiada o tym, co może nas jeszcze wspierać w procesie rozwoju zawodowego.

Joanna Rubin: W jakich obszarach mamy największe wyzwania zawodowe?

Piotr Goc: Myślę, że zaczynamy nie radzić sobie ze stresem, który często bywa wynikiem niedopasowania. Niedopasowania naszych wyobrażeń do rzeczywistości, kompetencji do stanowiska, wyników pracy zespołu do oczekiwań szefa…

Bardzo trudno o poczucie komfortu w pracy, nie mówiąc już o czerpaniu z niej choć dozy satysfakcji, kiedy nie jest to praca naszych marzeń. A do tego trafia się przełożony, który nie tryska wyrozumiałością, w zamian zaś bezwzględnie dokłada nam obowiązków, z którymi nie potrafimy sobie poradzić. Kiedy nasze zasoby są niewystarczające do sprostania wymaganiom, zaczynamy się frustrować i skupiać na tym, co nie wyszło, co się nie udało.

Jaki jest efekt skupiania się na tym, co się nie udało?

Przestajemy wierzyć w siebie, a to z kolei może prowadzić do, coraz częściej spotykanych wśród osób pracujących, stanów lękowo-depresyjnych. Niskie poczucie własnej wartości ma to do siebie, że niestety potrafi rozwijać się dość szybko, a wraz z nim spada efektywność. Dopiero kiedy nie dajemy już rady, przytłoczeni wszechogarniającym pesymizmem, wykończeni siedzeniem po godzinach dzień po dniu, zgłaszamy się do specjalisty.

Z czego wynika to, że nie radzimy sobie z problemami?

Bardzo różnie. Czasami z braku racjonalnego podejścia, brania na swoje barki zbyt dużej ilości wyzwań, bycia nieasertywnym względem innych czy posiadania pewnych cech osobowości, które predestynują nas do reakcji w taki, a nie inny sposób.

Co może się wydarzyć, jeśli na problemy nie zareagujemy?

To wszystko zależy od nas, od naszej odporności i wytrzymałości. Znam osoby, które latami zmagają się z tego typu problemami, cierpiąc na pewien rodzaj dystymii, czyli zaburzenia charakteryzującego się obniżeniem nastroju utrzymującego się latami. Czasami brak naszej reakcji powoduje pogłębianie się tego stanu i zdarzają się sytuacje, kiedy do tradycyjnej psychoterapii musimy włączyć leczenie farmakologiczne. A w skrajnych przypadkach wymagana jest nawet hospitalizacja na oddziale zajmującym się leczeniem psychiatrycznym.

A jakie rozwiązania Pan proponuje, jako psycholog?

Działajmy prewencyjnie. Starajmy się znaleźć równowagę między naszym życiem prywatnym i zawodowym. Co jakiś czas zatrzymajmy się i zadajmy sobie pytanie: czy to jest właśnie to, czym chcę się w życiu zajmować? Czy to jest praca, którą chcę wykonywać? Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, być może warto zdobyć się na odwagę, by poszukać alternatywy? Bywa, że nawet jedna, mikroskopijna zmiana dokonuje rewolucji w naszym życiu.

Starajmy się być asertywni w naszych zawodowych zajęciach, przyjmując tyle obowiązków, abyśmy mogli im sprostać. Kiedy zauważymy, że coś dzieje się z nami nie tak, nie bójmy się zareagować i udać się do specjalisty. Prowadzimy teraz kampanię społeczną: „Mieć problem to nie wstyd”. Jak się okazuje, wizyta u psychologa niektórym osobom jawi się jako krok zbyt radykalny… i wciąż nieco wstydliwy. Często wolimy przyzwyczaić się do naszego problemu, niż pozbyć się go i cieszyć się pełnią życia.

W ramach doradztwa zawodowego proponujecie również testy psychologiczne. Czym właściwie one są?

Tak naprawdę nie ma jednej uniwersalnej definicji testu psychologicznego. Bez wątpienia jest to jedno z narzędzi przydatne w procesie diagnozowania. Odpowiadając na pytania zawarte w teście czy wykonując inne polecenia związane z konkretnym narzędziem testowym: układanki, klocki, rysowanie, czytanie, rozwiązywanie zadań etc., uzyskujemy jakąś reprezentatywna próbkę zachowania. I to ona jest wskaźnikiem cechy, którą z kolei badamy.

Jakiś przykład?

Badając cechy osobowości, np.: ektrawersję, to osoba badana, która jest załóżmy mężczyzną, studentem – odpowiada na szereg pytań zawartych w teście. Następnie dokonujemy interpretacji testu. Obliczamy wynik i porównujemy go do wyników populacji, w tej samej grupie, czyli mężczyzn, studentów.

Otrzymany wynik mówi nam o stopniu nasilenia danej cechy u konkretnej osoby. Oczywiście, mówiąc o profesjonalnych testach psychologicznych, mówimy o narzędziach, które są rzetelne, znormalizowane, trafne, obiektywne czy wystandaryzowane. Zdecydowana większość testów dostępnych w Polsce to testy obcojęzyczne, które przeszły długi proces adaptacji do polskich warunków pod takimi względami jak: tłumaczenie, badania, tworzenie grup kontrolnych. A to trwa nawet kilka lat. Dzięki temu wszystkie testy spełniają powyższe kryteria.

Komu testy najbardziej służą?

Testy są skierowane do bardzo szerokiej grupy osób i mają bardzo różne zastosowanie. Tak naprawdę możemy nimi badać już dzieci poniżej 5 roku życia. Badają poziom inteligencji, inteligencji emocjonalnej, cechy osobowości, zdolności poznawcze, stres, temperament i wiele innych. Są bardzo przydatnym, a czasami nawet niezbędnym narzędziem diagnostycznym w potwierdzaniu lub odrzucaniu hipotez o występowaniu zaburzenia u konkretnej osoby.

Z drugiej strony wspomagają wiele procesów zachodzących w biznesie jak: rekrutacja, rozwój pracowników czy szkolenia. Jeszcze niedawno testy można było spotkać tylko w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Dziś spotykam je w prywatnych gabinetach, szkołach czy nawet w wielu firmach. Często nawet szkoli się osoby, które nie są psychologami, aby mogły na potrzeby danej instytucji przeprowadzać konkretne testy.

Jaką gwarancję dają testy?

Trudno w kilku zdaniach dać odpowiedź na to pytanie nie zagłębiając się w psychometrię czy statystykę. Każdy test musi spełniać określone warunki. Musi być rzetelny, znormalizowany, trafny, obiektywny, wystandaryzowany. Oczywiście w każdym teście te cechy rozkładają się inaczej. Jest to narzędzie statystyczne i jak każde posiada błąd statystyczny. Najczęściej mówi o poziomie ufności 85% i 95%. Pamiętajmy, że warto też przed testem przeprowadzić krótki wywiad, bo czasami zdarza się, że np. zdiagnozowana dysleksja może wpływać na zaburzenie wyników niektórych testów.

Skoro poziom ufności to nawet 95%, to jak one są skonstruowane?

Konstrukcja testów jest bardzo różna. Często są to pytania z 5-stopniową skalą odpowiedzi, gdzie nie ma dobrych i złych odpowiedzi. Inaczej jest w testach mierzących np. poziom inteligencji, gdzie tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Tych pytań, w zależności od rodzaju testu, może być od 10 do nawet ponad 300. Czasami taki test to zbiór pytań, zagadek, konkretnych zadań angażujących nasze umiejętności językowe, matematyczno-logiczne czy wzrokowo-przestrzenne. Testy psychologiczne mogą też polegać na zabawie, układaniu klocków, rysowaniu, rozwiązywaniu zagadek etc.

Największym wydawcą testów psychologicznych w Polsce jest Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Pracownia wydała już na rynku polskim ponad 100 różnego rodzaju narzędzi testowych.

Możemy samodzielnie zrobić sobie taki test?

Testy, o których mówimy nie są dostępne w Internecie. Są również w specjalny sposób chronione przed ich kopiowaniem. Można je zakupić tylko i wyłącznie w Pracowni Testów i to po okazaniu dyplomu psychologa lub przejściu odpowiedniego szkolenia z przeprowadzania i interpretowania danego testu. To sprawia, że jest to profesjonalne psychologiczne narzędzie, wykorzystywane przez specjalistów posiadających specjalne uprawnienia.

Czyli wypełniam test i dowiaduję się jaką ścieżką zawodową powinnam podążać?

W naszej Poradni stworzyliśmy usługę Psychologiczne Doradztwo Zawodowe, pomagającą określić swoją ścieżkę zawodową. Najczęściej korzystają z niej ludzie młodzi lub poszukujący własnej drogi rozwoju zawodowego.

Połączyliśmy trzy testy psychologiczne mierzące inteligencję, cechy osobowości i preferencje zawodowe z wywiadem psychologicznym. Celem stworzonego narzędzia jest wybór najlepszej ścieżki zawodowej. Często poczynając już od wyboru liceum czy kierunku studiów, biorąc pod uwagę predyspozycje, mocne strony i obszary do rozwoju, tak aby upewnić się, że wskazane zawody i zajęcia będą jak najlepiej dopasowane do zainteresowań i uwarunkowań danej osoby.

Jak wygląda proces, gdy już wypełnię test?

Po wypełnieniu testu do pracy przystępuje psycholog, który oblicza wyniki i dokonuje ich interpretacji. Następnie psycholog i osoba badana spotykają się w celu szczegółowego omówienia rezultatów. Kiedy przeprowadzam testy, zawsze na samym początku pytam, jakie są oczekiwania klienta, na jakie pytania chciałby znaleźć odpowiedź. Podczas omówienia wyników wspólnie staramy się potwierdzać lub odrzucać postawione hipotezy. Jest to przestrzeń do dyskusji, omówienia wątpliwości, weryfikacji przekonań na swój temat.

Większość osób, które korzystają z Psychologicznego Doradztwa Zawodowego w Strefie Myśli, nie wie jak ma dalej pokierować swoim rozwojem naukowym czy zawodowym. Osoby przychodzą i pytają: kim zostać – prawnikiem czy lekarzem? Naszym zadaniem jest wskazać, na podstawie rzetelnie przeprowadzonych analiz, jakie konkretne predyspozycje posiada osoba badana do wykonywania zawodu lekarza czy prawnika. I w których z tych zawodów ma szansę lepiej się realizować, biorąc pod uwagę jej cechy osobowości, predyspozycje i oczekiwania. Mocno wierzę, że sukces to wypadkowa dwóch zmiennych: dobrze podjętej decyzji i wytrwałości w dążeniu do celu.

Panie Piotrze, bardzo dziękuję za rozmowę.

Piotr Goc: założyciel Strefy Myśli, psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny. Specjalizuje się w pracy z osobami cierpiącymi na depresję, zaburzenia nastroju, niską samoocenę oraz zaburzenia lękowe (napady paniki, fobie). Doświadczenie w pracy klinicznej nabywał podczas praktyki na Oddziale Psychiatrycznym Szpitala Bielańskiego i w innych placówkach psychologicznych. W pracy z pacjentem szczególnie ceni sobie otwartość i wzajemne zaufanie, a także obustronne zaangażowanie w proces terapeutyczny. Członek Polskiego Towarzystwa Poznawczo-Behawioralnego.

Dziennikarka współpracująca z wieloma redakcjami. Blogerka (www.nakawie.pl), zawsze zaciekawiona przedsiębiorczością. Autorka książki "Twarze polskiego biznesu. Rozmowy Na Kawie" z wywiadami z czołowymi twórcami polskiego biznesu. Współorganizatorka popularnonaukowej konferencji TEDxPoznań. Blisko 10 lat była zawodowo związana z instytucjami finansowymi, m.in mBank i GRENKE.

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany.